Naar schatting heeft één op de vier Belgen in de loop van zijn leven last van stress. De klachten gaan van kleine lichamelijke ongemakken tot onder andere burn-out en depressie. Toch wordt het probleem nog veel te vaak genegeerd. En dat terwijl ontstressen niet eens zo moeilijk hoeft te zijn als vaak wordt gedacht. |
|
Een stressloos bestaan'Druk, druk, druk': de reactie die je vaak krijgt als je aan iemand vraagt hoe het gaat. Een hectisch leven lijkt vandaag de dag eerder regel dan uitzondering. Iedereen wil onthaasten en droomt van een volkomen stressloos leven, maar stel je dat eens voor? Zou dat niet vreselijk saai zijn? Net voor sprinters in de startblokken gaan, hebben ze behoorlijk wat stress, maar het is juist die spanning die ervoor zorgt dat ze ongelooflijk gefocust blijven en een overwinning kunnen behalen. Ook de spanning net voor een examen of sollicitatiegesprek kan je helpen helder en snel na te denken en zo tot betere resultaten te komen. Je businessplan voorstellen aan de bank, de verbouwingen in je huis in goede banen leiden, de eerste ontmoeting met je liefje,... het zijn allemaal situaties waarbij een verhoging optreedt van het hormoon cortisol. Het verhoogt je alertheid en productiviteit. Maar als de spanning te lang aanhoudt, te vaak optreedt of te hevig is, gaat het ten koste van je motivatie en weerbaarheid. Stressklachten zoals hoofdpijn, verstrooidheid, snel geïrriteerd zijn... steken vaak de kop op in het weekend of tijdens de vakantie, wanneer je even 'stilvalt'. Als je die signalen niet herkent of ernstig neemt, kan dat je functioneren verstoren. Op termijn kan het zelfs leiden tot stressziektes zoals depressie en burn-out. |
|
|
|
Wat is stress?Het betekent letterlijk spanning. Het lichaam zorgt pijlsnel voor een adequaat antwoord in de vorm van een kettingreactie, waarbij verschillende organen en lichaamsprocessen in een verhoogde versnelling worden gezet:
. Kenmerkend is dan dat:
Deze lichamelijke reacties worden in gang gezet door het hormoon cortisol en adrenaline. Door deze voorbereiding kunnen we bedreigingen die op ons afkomen, weerstand bieden. Dit wordt ook wel 'fight or flight reponse' (vecht- of vluchtreactie) genoemd. Op deze manier worden we op scherp gezet en kunnen we hard wegrennen, of zijn we in staat van paraatheid als we iets moeilijks moeten doen. Als de dreiging of moeilijke klus voorbij is, keert het lichaam terug naar zijn gewone toestand. Dit wordt ervaren als opluchting. Mensen reageren niet alleen stresserend op 'werkelijke' gevaren, zoals een auto die op ons afkomt.
Een stresserende situatie leidt niet bij iedereen tot dezelfde stressreactie. De hoeveelheid spanning die men ervaart, is onder andere afhankelijk van hoe men denkt over de situatie en of men mogelijkheden ziet hier iets tegen te doen. De stressreactie kan ook plaatsvinden als de spanningsvolle situatie voorbij is. Een bekend voorbeeld hiervan is hoofdpijn die optreedt in het weekend of aan het begin van de vakantie. Het gebeurt nogal eens dat iemand voor een cranio sacrale massage komt, daags na de massage pijn begint te krijgen. Door het stoppen van hormoon cortisol en adrenaline is ook het verdovende hormoon endorfine verminderd, dat voordien hielp de opgebouwde spanning niet te voelen en zo verder te kunnen blijven werken. |
|
|
|
De aanpak met mindfulness: aandachtStress, slaaploosheid en depressie worden vaak veroorzaakt door negatieve gedachten, doemdenken, zelfkritiek en voortdurend kijken naar wat er fout is gegaan. In een mindfulness training leer je aandacht te hebben voor jezelf, zonder je daarbij te focussen op wat er fout gaat. Je leert je aandacht te richten op wat is. Wat moeilijk loopt wordt daarbij niet ontkend, maar geaccepteert en overweldigt je leven niet meer. SAM: een aandachtsoefeningSAM staat voor ‘stoppen en aandacht geven aan dit moment’. Neem eens een halt tijdens je bezigheid en geef aandacht aan wat er nu op dit moment is. Je kan je focussen op je lichaam: voel je de ademhaling? Is er spanning of druk in je hoofd? Welke spieren zijn er gespannen? Welke zijn ontspannen? Richt je vervolgens op je omgeving. Wat zie je? Wat hoor je? Kan je ook dit waarnemen zonder aandacht te geven aan het negatieve? Deze oefening kan je 3 minuten doen. Ze laadt je batterijen op en zorgt voor een positieve ingesteldheid. |
 |
Test ook de chi machine na een gestresseerde dag... |
|
Mindfulness en stress
Gas terugnemen geeft zuurstof aan je leven
Het 'ik' is een onrustig baasje,
dat elders wil zijn dan waar het is.
Als je jezelf herinnert dat je er al bent,
doe je iets buitengewoon tegendraads ten opzichte van de tendens van je 'ik'.
Het 'ik' heeft altijd het idee dat er een doel is waar het naar op weg moet.
Doordat het 'ik' een doel heeft waar het naar op weg is,
pleegt het geweld jegens wat is.
Hans Knibbe, 2004
